De petenera is met mythes en bijgeloof omkleed. La Petenera zou een vrouw zijn uit Paterna de la Ribera, een dorpje in de Andalusische provincie Cádiz , die alle mannen in het verderf stortte. Nog steeds zijn er, vooral onder zigeuners, artiesten die de petenera niet willen vertolken omdat dat ongeluk brengt. De werkelijkheid is prozaïscher, maar minstens zo interessant: de petenera is oorspronkelijk een lied uit de Mexicaanse regio Petén – en wordt daar tot de dag van vandaag nog gezongen – maar heeft vermoedelijk ook Sefardische (joodse) invloeden. Deze stijl heeft een compás in twaalven en een weemoedig karakter.